Wrõtan - afstudeervoorstelling Moderne Theaterdans 2013

Elk jaar nodigt de dansopleiding Moderne Theaterdans van de Theaterschool een choreograaf uit voor de creatie van de afstudeervoorstelling van de vierdejaars dansstudenten. Het is van belang dat deze choreograaf het beste haalt uit de studenten, die samen met hem de voorstelling creëren en met het resultaat hun individuele kwaliteiten tonen. Dit jaar is de beurt aan de Vlaamse choreograaf/maker Chris de Feyter, die zijn roots heeft in het circus. Artistiek leider Angela Linssen zocht naar een fysieke uitdaging voor haar afzwaaiers, want zegt ze: ‘Ze kunnen het nu lichamelijk aan’. Wrõtan is een visueel avontuur waarin de Feyter zich laat inspireren door beelden uit de Noorse mythologie.

Wrõtan is te zien op:

Interview met Angela Linssen en Chris de Feyter:

De afstudeergroep kent veel vrouwen dit semester. Het is een dynamische, speelse en positieve groep vindt Linssen, ze verheugt zich zichtbaar op de confrontatie. Op deze jonge leeftijd zijn de studenten op het hoogtepunt van hun lichamelijke mogelijkheden, de groep vroeg om een fysieke uitdaging. Linssen’s oog viel op choreograaf, performer en circusartiest Chris de Feyter, die ooit jongleur was maar vanuit artistieke noodzaak nieuwe uitdagingen zocht in zowel het circus als de dans. De Feyter  is inmiddels een veelgevraagd dansdocent in Europa en heeft ook een eigen gezelschap:Compagnie Dogwolf. Zelf danste hij in werk van Davis Freeman, Willi Dorner en Eric Raeves. Mede door zijn circusachtergrond  creëerde De Feyter aanvankelijk vooral voorstellingen op locatie, maar inmiddels trekt ook de theaterzaal hem. In zijn werk met de vierdejaarsstudenten van de MTD laat De Feyter zich leiden door beelden uit het scheppingsverhaal van de Edda, een verzameling mythologische verhalen uit het middeleeuwse IJsland voortkomend uit de Noorse overlevering.  Goden komen langs touwladders naar beneden, lichamen liggen verstopt onder ouderwetse grijze dekens. Ze komen tot leven als een puntige boomstam hen in beweging brengt.

De Feyter groeide op in de provincie. Hij heeft een sterke relatie met de natuur en sleept het liefst ook natuurlijke materialen het theater in. Zijn eerste interesse in wolven (Dogwolf) komt voort uit de hechte band, die hij in zijn jeugd had met een wolfshond. De Vlaming laat zich graag voeden door de evolutietheorie van Darwin en zijn ‘Survival of the fittest’, precies die spanning zoekt hij ook in zijn voorstellingen. Veel heeft te maken met De Feyter’s autodidactische dansachtergrond, die overigens sterk beïnvloed is door mensen als Roxana Huilmand, David Zambrano, Wim VandeKeybus en Cruz Isael Mata. Als niet geschoolde danser moest hij zich staande houden tussen professionals en leren hoe hij zijn circustools kon adapteren aan de dans. De Feyter is gefascineerd door het instinkt en de manier waarop mens en dier zich voortdurend schikken naar hun omgeving. Hedendaagse dans is in zijn ogen veelzijdig en het woord dans staat wat dat betreft ter discussie. Het gaat hem om beweging.  Toch is een gedegen training in een specifieke discipline wel heel belangrijk vindt De Feyter: “Je moet ergens doorheen zijn gegaan vooraleer je andere relaties aan kunt gaan. Het is als het leven zelf. Als je iets wil begrijpen of vatten in het leven, dan moet je door processen heen.” De Feyter en Linssen vinden elkaar op dat punt, Linssen: “ Die diepgang levert het lichaam kennis en bewustzijn op, waarmee verbindingen aangegaan kunnen worden met andere vormen. Iedereen gaat zo diep als hij of zij kan, dat heeft te maken met scholing, sensitiviteit en vooral ook met nieuwsgierigheid. Je kunt pas op interdisciplinair niveau werken als een specialisme onder de knie hebt. Het is belangrijk dat dansers bepaalde bewegingsprincipes begrijpen, vanuit welke vorm dan ook.”

In het begin was er niets, enkel een diepe afgrond gehuld in nevel en mist. De wind blies onbestemd. Toen kwam het woord ... en kon het wroeten beginnen...

De Feyter koos voor de titel Wrõtan dat zoveel betekent als “wroeten”, het is een oud Germaans anglicaans woord. Linssen: ”Dat wroeten spreek me enorm aan, daar spreekt een aanleiding tot beweging uit.” De Feyter heeft een bepaalde lijn in zijn hoofd voor de dramaturgie van Wrõtan. Van het scheppingsverhaal wil hij toewerken naar de wolfstijd, een tijd van decadentie die het einde van de wereld aankondigt. De Feyter: “Jan Fabre zei altijd: Het is niet interessant om als kunstenaar  actueel te willen zijn, je komt er alleen maar van in de problemen. Alles herhaalt zich, je kunt beter refereren aan de geschiedenis. We zitten nu ook aan het eind van een periode van decadentie, na de impuls die de industrialisatie met zich meebracht. Kijk naar de Griekse en Romeinse tijd, het waren allemaal periodes van een paar honderd jaar. Vraag is hoe we uit deze decadente periode komen. We kunnen er de geschiedenis op na slaan.”

Linssen: “Chris is op zoek naar iets elementairs, zijn taal is rauw en alles behalve formeel. Dat hij vertrekt vanuit het gegeven van overleven spreekt me aan. We leven in een oppervlakkige maatschappij, dat is ook overleven als het gaat om een eigen stem, taal of bewegingsvocabulaire vinden.  We leven in een overconsumptie. Dat lijkt decadent maar het is ook erg armoedig, want wie zijn we nu helemaal. Slechts een piepklein onderdeel van een heel groot geheel.” De Feyter gedreven: ”Precies dat maakt mij tot een aanhanger van het Boeddhisme. Zij doen een voorstel maar leggen geen regels op. Of je dit hanteert is in tegenstelling tot andere religies aan jou. Zo werkt het ook in het repetitieproces.  Regels, uitgangspunten of voorstellen hebben ook een functie, ze vormen een basis waarop  de danser kan reageren. Op die manier ontstaat een dialoog. Het is een wisselwerking, de interpretatie van een danser doet bij mij ook weer deuren open.”

Andere wisselwerkingen spelen zich af op hoger niveau. Dankzij de reorganisatie op de Theaterschool is de aankomende fusie tussen de opleiding Moderne Theaterdans en de Jazz- en Musicaldans opleiding een feit. Beide opleidingen zullen volgend jaar fuseren tot een nieuwe opleiding Hedendaagse Dans. Het is een spannend proces, waar artistiek leider Angela Linssen middenin zit. Een paar waarden staan voor haar voorop: "Ik vind het van belang dat de dansopleiding recht doet aan de internationale ontwikkelingen. Verder vind ik het belangrijk dat de nieuwe opleiding daadwerkelijk vertrekt vanuit de hedendaagse dans, een context waarin de danser co-creëert en zijn lichaam en performance-capaciteiten inzet als scheppend kunstenaar."


interview door: Moos van den Broek


Delen